Gestrande grienden begin dit jaar zijn gestikt

De twee aangespoelde grienden begin dit jaar zijn doodgegaan door verstikking als gevolg van een blokkade van de luchtweg na het eten van tong (platvis). Dit blijkt uit postmortaal onderzoek aan de faculteit Diergeneeskunde (Universiteit Utrecht). Afgelopen december (2014) en januari werden de dode gestrande grienden op de Nederlandse kust gevonden. Naast de zeldzaamheid van de strandingen was de doodsoorzaak opmerkelijk genoeg in beide dieren hetzelfde.

Alle walvissen zijn zoogdieren en hebben ermee te maken dat de luchtpijp de slokdarm doorkruist, voordat deze uitkomt in het blaasgat op de kop. Wanneer grotere vissen gevangen worden, wordt deze connectie weleens onderbroken, waarbij de walvissen een grote prooi tot zich kunnen nemen. Ze lopen daardoor wel een risico door de luchtweg tijdelijk af te sluiten. Bij de twee onderzochte grienden zijn de vissen vast komen te zitten precies in die opening. Daarbij zijn zowel de grienden als de tongen om te leven gekomen.

Afwijkend dieet

Voor Nederland zijn grienden een zeldzame soort, met 17 strandingen sinds 1581 (zie: www.walvisstrandingen.nl). Daarnaast is verstikking door het eten van vis  in zeezoogdieren een niet veelvoorkomend verschijnsel en bij grienden nooit eerder gerapporteerd.  Tong is ook geen primaire prooisoort voor grienden, zij vergrijpen zich liever aan inktvis. Enkele weken voor deze vondst is een groep van twintig tot veertig grienden waargenomen voor de kust van België en een week later voor de kust van Essex, Engeland. Dit maakt het waarschijnlijk dat deze dieren in de Noordzee hebben gefoerageerd, waar inktvis ontbreekt en tong een veelvoorkomende soort is. Deze afwijking van het normale dieet door het zwemmen in een onbekend en voor hen ondiep gebied, werd deze twee grienden fataal.

Nog geen maand geleden werd opnieuw een groep van tien grienden waargenomen vlakbij het havenhoofd van Scheveningen. Daarbij leek het even alsof deze dieren zouden stranden. Uiteindelijk is dit helaas ook gebeurd, een week later op de Franse kust waarbij zeven dieren zijn overleden en drie dieren zijn teruggezet. Het is opvallend dat deze walvissoort weer is waargenomen in de zuidelijke Noordzee. Een goede verklaring hiervoor ontbreekt.

 

Meer weten? http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0141951

Contactpersoon: Lonneke IJsseldijk 0624455698 L.L.IJsseldijk@uu.nl