De Belgica: een dienstverlenend oceanografisch onderzoekschip

Het oceanografisch onderzoeksschip Belgica is eigendom van de Belgische staat en ressorteert onder het Federaal Wetenschapsbeleid. Het beheer van het schip en haar wetenschappelijke uitrusting wordt uitgevoerd door de BMM. De BMM staat tevens in voor de planning en de organisatie van de wetenschappelijke campagnes op zee. De Belgische Marine levert de bemanning, zorgt voor de operationele uitbating alsook voor de meerplaats te Zeebrugge, de thuishaven van de Belgica.De Commandant aan het woord: De jacht op walvissen

Neen, de opdracht van de Belgica is niet veranderd! De Belgica is en blijft een onderzoekschip dat enkel de visserij beoefent voor wetenschappelijke redenen en niet met stoutaardige commerciële doeleinden. Tijdens deze campagne werd zelfs geen net te water gelaten, wel een onderwatermicrofoon van 200 m lang.
Dr Kelly Mac Leod en Dr Doug Gillespie zijn beiden vorsers aan de St Andrews Universiteit in Schotland. Aan een tientalandere wetenschappers uit heel Europa leggen ze uit op welke manier ze bepaalde zeezoogdieren zullen observeren tijdens de oversteek van Cadiz in Spanje naar Zeebrugge, via de Zuid-Ierse haven Cork.
De onderwater-microfoon of de hydrofoon wordt achter het schip gesleept en is verbonden met een bewakingssysteem, dat Doug zelf ontworpen heeft. Telkens een walvisachtige een kreet uitstoot, start een opname die alle geluiden automatisch vastlegt. Achteraf worden alle opnames geanalyseerd door de biologen. Deze akoestische techniek kan ononderbroken, dagen nacht gebruikt worden. De visuele uitkijk is de andere methode, maar dit kan natuurlijk enkel overdag. De waarnemers werken dan op twee niveaus: één ploeg speurt de horizon af met krachtige verrekijkers, terwijl een ander team vanop de navigatiebrug een zone van 500m rondom het schip bewaakt.

Waarom zijn deze tellingen van zeezoogdieren zo belangrijk?
“Heel wat dolfijnen en bruinvissen komen per ongeluk in de netten van visserschepen. Omdat deze soorten niet commercieel zijn, worden ze terug overboord gezet. Meestal overleven deze dieren hun verblijf in het net niet. Om te weten hoe ingrijpend deze sterfte is ten opzichte van het totale aantal dieren, proberen we een schatting te maken van het aantal zeezoogdieren. Op die manier hopen we de beleidsmakers gepaste adviezen te geven, zodat er maatregelen komen om deze dieren te beschermen.”, zegt de zeer beminnelijke DougGillespie, één van de vooraanstaande mariene biologen van het IFAW, het internationaal fonds voor het dierenwelzijn.
Het weer is niet erg gunstig en de helft van de tijd zijn visuele waarnemingen onmogelijk door de woelige zee of een te slechte zichtbaarheid. “Dit is niet zo erg” zegt Kelly MacLeod. “De belangrijkste doelstelling van deze reis was het opleiden van wetenschappers, die in juli zullen deelnemen aan een grote zeezoogdierentelling. Maar liefst 3 vliegtuigen en 7 schepen worden dan ingezet om de walvissoorten in Europesewateren in kaart te brengen. De laatste soortgelijke telling gebeurde in 1994.
”Dit internationaal gezelschap mocht gebruik maken van de Belgica. De BMM nam dit initiatief omdat er nog plaatsen beschikbaar waren tijdens de lange terugreis na een geologische campagne op het Marokkaanse continentaal plat.