Vanwaar de vele gestrandde bruinvissen?

Volgens A. Oosterbaan, bioloog bij Ecomare en C. Camphuysen, ornitholoog bij het Nioz op Texel vinden er vreemde natuurverschijnselen plaats boven de Doggersbank. De toename van bruinvisstrandingen is opvallend en zou nader onderzocht moeten worden.
Ecomare registreert strandingen al sinds 1987. Eind jaren tachtig spoelden er enkele bruinvissen aan. De laatste jaren wordt het eiland overspoeld met tientallen dode bruinvissen en andere walvisachtigen.

Volgens A. Oosterbaan van Ecomare en C. Camphuysen van het Nioz zijn met name de strandingen van de bruinvissen een onderzoek waard. ¨Er is nauwelijks iets bekend van de bruinvis. Waarom komen ze nu zo talrijk voor langs de Nederlandse kust? Met name boven de Doggersbank. Heeft het te maken met de verschuiving van de voedselketen in dit gebied?¨ Dit zijn allemaal vragen waarop de wetenschap nog geen antwoord heeft.

Ecomare registreert en geeft waarnemingen met ‘oorzaak onbekend’ door aan Naturalis. Het blijft gokwerk. Camphuysen vertelt dat hij al dertig jaar geleden bij het ministerie om onderzoek heeft gevraagd. ¨Toen werd dit al overboord gegooid. Het merkwaardige is dat het ministerie wel met lijsten werkt van dieren die met uitsterven worden bedreigd. De bruinvis komt daar op voor.¨

Wanneer een bruinvis of andere walvisachtige strandt op Texel komt Ecomare in actie. In de meeste gevallen is het kadaver te ver heen en worden er alleen maar maten opgenomen. Volgens Oosterbaan is dit enkele minuten werk. ¨Ik kijk dan naar de omtrek van de buik en rugvin, bepaal het geslacht en of er iets bijzonders te zien is, zoals verstrikking in een visnet. Meer kun je bijna niet doen vanwege de stankoverlast.¨

De burgemeester is verantwoordelijk voor het schoonhouden van het strand. Een grote walvisachtige verwijderen – de speklaag bevat gif -loopt aardig op in de papieren: 30 mille. De gemeente is ook erg blij met acties van Ecomare en Naturalis. Om kosten te besparen kan de gemeente er ook voor kiezen het kadaver op het strand te begraven. Dat gebeurt ook bij de Slufter of de Hors. Bij interessante strandingen komt Naturalis naar het eiland om het kadaver op te halen of Ecomare houdt ze voor onderzoek.

Onder de bruinvisstrandingen worden veel meer mannetjes dan vrouwtjes aangetroffen. Volgens Oosterbaan is dit te wijten aan het zwerfgedrag van deze sekse ¨Vergelijk het maar met de mensenwereld. Jongens slaan eerder aan het zwerven en raken sneller aan de rand van de afgrond. Zo is het ook bij bruinvissen.¨ Camphuysen vult aan dat de zee ten noorden van de Doggersbank sneller opwarmt, waardoor er minder voedsel is en walvisachtigen, die hier helemaal niet thuishoren, zich dood of levend melden. ¨Het wordt hoog tijd voor onderzoek. De overheid gaat pas aan de slag wanneer er een ramp optreedt. Dat zal dan waarschijnlijk een economische zijn, wanneer de visserij niets meer oplevert. Tot nu toe figureert de bruinvis alleen op de rode lijst.¨

Buurlanden doen volop onderzoek naar de bruinvis. Onderzoeksgegevens worden ook naar deze landen doorgespeeld. ¨Wat dat betreft zijn wij een derde wereldland. Te triest voor woorden¨, menen beide heren. Volgens hen wordt het tijd een schip te veroveren en het gebied ten noorden van de Doggersbank te doorkruizen. ¨Misschien dat de bruinvis dan iets meer wordt dan een papieren figurant.¨

Bron: Noordhollands dagblad