Gestrande potvissen op Vlieland gered

Vlieland, 2 november 2004 – Zo`n dertig Vlielanders en Terschellingers hebben gistermiddag het leven gered van twee gestrande potvissen. De dieren waren vastgelopen op de Richel, een zandplaat in het zeegat tussen de beide eilanden.
Rond zessen dook het duo in het zeegat Stortemelk onder. ,,We hebben na gistermiddag niks meer van ze vernomen“, meldde Diana Schouten van het Kustwachtcentrum in Den Helder vanochtend. De bemanning van een overvliegende SAR-helikopter van de luchtmacht ontdekte de stranding rond drieën, waarna tal van eilanders te hulp schoten.

Vanaf het havenstrand op Vlieland volgden tientallen belangstellenden de verrichtingen van de redders. ,,Enorme vinnen steken boven het water uit“, vertelde Peter Klaassen van het KNRM-station op Vlieland. ,,Het zijn grote beesten.“

Het gaat waarschijnlijk om sterk verzwakte dieren van zo`n twee jaar oud, die elk 10 tot 12 meter lang zijn. Boten van de reddingsmaatschappij, de politie en het Terschellinger bergingsbedrijf Noordgat probeerden met hun schroeven het zand onder de walvissen weg te blazen.

Dat lukte, maar eenmaal los zwommen de dolende potvissen steeds weer in de richting van de ondiepe Waddenzee. Daarbij leek het alsof de ene potvis zijn zwakkere metgezel ondersteunde. ,,Ze waren hun oriëntatie kwijt“, zei Terschellinger Hessel Wiegman. ,,We hoorden ze gewoon klikken. Zo communiceren ze, hé. Van dat getik. Heel indrukwekkend.“

Hij schat dat de beesten wel 20 ton wogen. ,,Die trek je niet even aan de staart los“, weet Wiegman. ,,Wij bedachten om met onze schroeven het zand onder de potvissen weg te malen. Het was een hele strijd, we zijn wel twee uur aan het draaien geweest. We waren er net op tijd bij.“

Het is de derde maal dit jaar dat Vlieland te maken krijgen met walvisstrandingen. Een stervende bultrug vond op 22 juni zijn einde op de Vliehors. Enkele dagen later spoelde er op het Noordzeestrand een grotendeels vergane potvis aan. Het skelet van dit dier moet voor ?25.000 worden geprepareerd voor het bezoekerscentrum De Noordwester. Een inzamelingsactie heeft tot dusver ?15.050 opgebracht.

Volgens Kees Kamphuijsen van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) verdwalen potvissen sinds 1988 steeds vaker in de Noordzee. “Om de zoveel tijd heb je een periode van twintig, dertig jaar dat er veel potvissen in de Noordzee komen. In de achttiende eeuw wemelde het er bijvoorbeeld van. Daarna was er weer een hele lange tijd niks.

Fotoverslag