Vlieland spaart voor behoud potvis

Verdween de vorige week op Vlieland aangespoelde bultrug nog naar Ecomare, de zaterdag aangespoelde potvis blijft op Vlieland.VLIELAND – Met lede ogen zagen veel Vlielanders dat Texelaars van het zeebiologisch centrum Ecomare vorige week hun bultrug wegkaapten. Maar rond zeven uur zaterdagochtend ging de telefoon bij Maarten Nijman van de Vliehors Expres: strandjutter Willem Stel meldde dat bij Dam 20 een dode potvis lag.

,,Ik wilde het niet geloven, natuurlijk”, vertelt de ondernemer. ,,Dus ik klapte eerst de telefoon er weer op.” De jutter wist Nijman toch te overtuigen om naar het Noordzeestrand te komen.

Daar sprong de man van de Vliehors Expres bijna een gat in de lucht. ,,Het was een stinkend kadaver uit de hemel!” Hij belde Chris Smeenk van het Leids natuurmuseum Naturalis en kreeg toestemming de walvis te bergen.

Preparateur Chris Walen uit Triemen was nog op het eiland, omdat de veerbootkapitein vrijdagmiddag weigerde zijn wagen met bultrugresten mee te nemen. Dat kwam uiteindelijk toch nog mooi uit, want binnen een uur stond Walen bij het kadaver. ,,Dan gaat je strandjuttersbloed borrelen.”

De potvisstier moet al een maand eerder op zee zijn gestorven. De alles doordringende stank was niet te harden. ,,Het kadaver had niks meer van het majestueuze dier dat het ooit moet zijn geweest”, zegt de preparateur.

Door de verrottingsgassen waren de darmen en andere ingewanden via het keelgat naar buiten geblazen. Eigenlijk was het niet veel meer dan een zak vol botten dat in de vloedlijn dreef.

Oud-slager Simon Visser, fotograaf en wrakduiker Dirk Bruin, allemaal lagen ze op kun knieën in het stugge potvisvlees te snijden. ,,Sommigen hielden een banaan onder hun neus, of ze hadden doekjes in hun neusgaten gepropt”, verhaalt Nijman. ,,Maar het went, op het laatst zaten we op 5 meter afstand te eten.”

,,Dit is een heel wat lastigere klus dan de bultrug”, stelt Walen. ,,Veel botten lagen niet meer op hun plaats. Een van de ribben zat bijvoorbeeld in de kop, maar het kadaver was toch nog verrassend compleet.”

Doordat het karkas zo lang op de golven heeft liggen rollen, zijn nogal wat botten gebroken. Uit de kaak missen enkele tanden en ook de schedel is niet meer heel. ,,Maar zo wordt het wel een skelet met een verhaal.”

Het beest was sterk vermagerd en moet hoogstens veertig zijn geworden. Dat is jong, want potvissen kunnen wel tachtig jaar oud worden. Het is nog altijd gissen hoe de potvisstieren in de ondiepe Noordzee terechtkomen.

Vanwege zijn forse lengte zal het prepareren van de potvis zo’n €20.000 duurder uitvallen dan de 8 meter lange bultrug. ,,Alle ondernemers op het eiland hebben zich tot nu toe pro-deo ingezet”, zegt beheerder Marc ter Ellen van De Noordwester.

,,Nijman heeft zich voor €10.000 garant gesteld. We hopen nu genoeg geld bij elkaar te krijgen, want zo’n potvisskelet is toch een enorme publiekstrekker.”

bronvermelding: Jaap Hellinga , Leeuwarder Courant